Osmanlı Anayasası’nın yeniden ilân edilmesiyle birlikte fikri tartışmalar canlanmış ve İslamcı dergiler hayat bulmaya başlamıştır.
Mehmet Âkif Ersoy‘un desteği ile Eşref Edip Fergan’ın başyazarlığında yayımlanan dergi İslamcı dergilerin ilki olma özelliğine sahiptir.
Eser
Aralarında Elmalılı Hamdi Yazır’ın da olduğu ulema kökenli İslamcıların yayımlamaya başladığı dergi 1912’ye kadar 182 sayı devam etti.
Kürd Teâvun ve Terakki Cemiyeti’nin yayın organı olan Kürd Teâvun ve Terakki Gazetesi, İstanbul’da yayın hayatına başlamıştır.
II. Meşrutiyetin ilanından sonra yayımlanan dinî-tasavvufî mecmuadır. Diğer dergilerden ayrıldığı en önemli nokta tarikat meselelerine geniş yer vermiş olmasıdır.
İttihat ve Terakki Fırkası’nın katı muhalifi Derviş Vahdeti tarafından kurulmuş olan İttihad-i Muhammedi Fırkası’nın yayın organı olan Volkan, 31 Mart olaylarına aktif destek vermiştir.
Ana maksadının tasavvufu herkesin anlayacağı bir dille ortaya koyarak kamuoyunu bilgilendirmek olduğunu beyan eden fakat siyasî makalelerin ön plana çıktığı ve ayrıca Osmanlı yemek kültürüne yer veren bir dergi.
Sırat-ı Müstakim’den ayrılan Tatar Müslüman aydınlar tarafından kurulan derginin ana hedefi Müslüman ülkeleri birbirinden haberdar etmek ve İslam birliğini tesis etmektir.
Şehbenderzade Ahmed Hilmi tarafından neşredilen Hikmet, körü körüne Batı hayranlığına düşmüş sözde aydınlara karşı mücadele eden İslamcılığın önemli yayın organlarındandır.
Eser
Sırat-ı Müskatim, 183. Sayısı itibariyle Sebîlü’r-reşâd adıyla yayımlanmaya başladı. Dergi, Takrir-i Sükûn Kanunu’yla kapatılana kadar 641 sayı neşredildi.
Enver Bey ve Talat Bey’in başını çektiği bir grup İttihat ve Terakki üyesi tarafından hükûmet binasının basılmasıyla gerçekleştirilen askerî darbe sonrasında iktidar İttihat ve Terakki’nin eline geçmiştir.
Eser
Tatar Müslümanlar tarafından yayımlanan İslam Dünyası’nın odağı Tearüf-i Müslimin’den farklı olarak Osmanlı Müslümanları ile sınırlıdır.
Kısa yayın hayatına rağmen, farklı edebî eserleri ihtiva etmesinin yanında, devrin siyasî, sosyal, kültürel ve askerî meselelerini edebî eserlerde konu eden dergi medrese öğrencileri tarafından çıkarılmıştır.
Ziya Gökalp’in de yazarlarından olduğu mecmua Türkçülük ile İslâm’ı bağdaştırmak niyetindedir. İttihat ve Terakki’den ödenek alarak yayımlanan derginin düsturu “dini bir hayat, hayatlı bir din”dir.
Cihân-ı İslam, Cem‘iyyet-i Hayriyye-i İslâmiyye tarafından I. Dünya Savaşı ortamında Türkçe, Arapça ve Urduca yayımlanan bir propaganda dergisidir.
Meşihat makamının fetva, hüküm, karar, tâlimat, nizamnâme ve haberlerini yayımlayan dergi bir resmi bülten hüviyetindedir.
Tüm İslam dünyasını ilgilendiren savaş süresince İslamcı neşriyat halkın maneviyatını güçlendirmek üzere savaşı sık sık büyük bir cihad olarak sayfalarında işlemiştir.
Olay
Çanakkale muharebeleri İslamcı neşriyatın sıklıkla ele aldığı bir mevzudur. Akif’in “Çanakkale Şehitlerine” şiiri bu zaferi anlatan destansı bir metindir..
Osmanlı İmparatorluğu’nun 34. padişahı ve 113. İslam halifesi olan Abdülhamid, Batı’ya karşı dengeci, Doğu’ya karşı İslamcı politikalar izlemiş, ülke içinde mutlakiyeti güçlendirmiştir. İktidarında Abdülhamid’e muhalif olan İslamcılar ölümünün ardından onu daha fazla sahiplenmişlerdir.
Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul 13 Kasım 1918’de işgal edildi. İşgal İslamcılar tarafından yoğun şekilde protesto edildi.
Olay
İslamcıların sıkı bir biçimde içinde yer aldığı Milli Mücadele dönemin İslamcı dergilerinde de ciddi bir yer tutmaktaydı.
15 Mayıs 1919’da İzmir’in İşgali üzerine Türk Ocağı ve Karakol Cemiyeti tarafından düzenlenen mitinglerde işgale karşı halk direnişi gündeme getirildi.
Milli Mücadele’nin siyasî manifestosu olan altı maddelik bildiri İstanbul’da toplanan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920’de oy birliği ile kabul edilmiştir.
Olay
İstanbul’un 16 Mart 1920 tarihinde resmen işgal edilmesi üzerine TBMM Ankara’da 23 Nisan 1920 Cuma günü 115 milletvekilinin katılımı ile açıldı.
İslamcı düşüncenin önde gelen isimlerinden ve 1913-1917 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış olan Sait Halim Paşa Roma’da Ermeni Komitacılar tarafından şehit edilmiştir.
TBMM’de 1 Kasım 1922’de çıkarılan kanunla hilafet ile saltanat birbirinden ayrıldı ve saltanat kaldırıldı. Bunun neticesinde Osmanlı İmparatorluğu’nun 36. ve son sultanı ve 115. İslam halifesi olan Sultan Vahdeddin 17 Kasım 1922’de İstanbul ‘dan ayrıldı. Sultan Vahdeddin türbesi Türkiye’de olmayan tek padişahtır.
Hakkında günümüzde de tartışmaların devam ettiği Lozan Barış Konferansı dönemin İslamcı dergilerinde de ciddi bir biçimde tartışılmış ve eleştirilmiştir.
Lozan Antlaşması’nın kabulü nedeniyle mecliste baş gösteren yoğun tartışmalar üzerine Mustafa Kemal Paşa, 9 Eylül 1923’te “9 Umde” adı verilen siyasî programı ilan etti ve iki gün sonra İçişleri Bakanlığı’na verilen bir dilekçeyle kendisine bağlı milletvekillerinden oluşan Halk Fırkası’nı kurdu.
Olay
İkinci Dönem TBMM’de Mustafa Kemal’in hazırladığı anayasa değişikliği teklifinin kabul edilmesiyle Türkiye Devleti’nin yönetim şekli Cumhuriyet olarak belirlendi.
TBMM kabul ettiği kanun ile hilâfeti kaldırdı ve halifeliği meclisin şahsı manevisine devretti. Bu kanun ile hanedan üyeleri yurt dışına çıkarıldı. Aynı oturumda daha önce Şer’iye ve Evkaf ve Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti’nin İlgasına Dair Kanun ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu da kabul edilmiş ve Diyanet İşleri Reisliği’nin kurulması kararlaştırılmıştır.
Birinci Meclis’teki ikinci grup tarafından kurulan ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk muhalefet partisi olan TCF, Şeyh Said İsyanı bahanesiyle yürürlüğe konan Takrir-i Sükûn kanunu neticesinde kapatılmıştır.
Olay
Yakın tarih üzerinde derin izler bırakan Zaza-Kürt aşiretlerin destek verdiği bu isyan merkezi yönetime karşı girişilen geniş çaplı bir Hilafet taraftarı ayaklanmadır. Önce büyüyen isyan giderek bastırılmış ve Şeyh Said yakalanarak idam edilmiştir.
Şeyh Said İsyanı sonrasında yürürlüğe konan Takrir-i Sükûn Kanunu neticesinde kamusal hayat ağır bir biçimde denetlenmeye başlanmış, devlet-toplum ilişkileri uzun vadede çok yönlü bir biçimde yara almıştır. Bu tarihten itibaren İslamcılık uzunca bir süre kamusal hayattan çekilmek zorunda kalmıştır.
Olay
İstiklal Mahkemeleri, Milli Mücadele sırasında çıkarılan Hiyânet-i Vataniye Kanunu’nu uygulamak için 18 Eylül 1920’de kuruldu. Ancak 6 Nisan 1925 tarihinde Şeyh Said İsyanı sonrasında tekrar hayata geçirilen bu mahkemeler İzmir Suikastı’nın ardından gittikçe genişletilerek her türlü muhalefeti bastıran özel yetkili mahkemelere dönüşmüştür.
İstanbul Dârülfünunu İlahiyat Fakültesi tarafından 1925-1933 yılları arasında çıkarılan ilmî mecmuada dönemin şartlarından dolayı siyasî tartışmalara girilmemiştir.
Olay
Halkın kılık ve kıyafetinin düzenlenerek Batı ülkelerindeki normlara uygun hâle getirilmesi için 1925 yılında yapılan kanuni düzenleme uzunca bir süre İslamcı popüler muhalefetin odak noktasını teşkil etmiştir.
Konya milletvekili Refik Bey (Koraltan) ve beş arkadaşının önerisiyle meclise sunulup kabul edilen Tekke ve Zaviyeler kanununun dini yaşam üzerinde uzun vadeli ciddi etkileri olmuştur..
Milli Mücadeleye muhalefet eden Teâlî-i İslâm Cemiyeti başkanı olan Mehmed Âtıf Hoca şapka kanunundan önce yazdığı Frenk Mukallitliği ve Şapka risalesinde şapka kanununa muhalefet etmekten idam edilmiştir. İskilipli Atıf İslamcı muhayyilede Cumhuriyet’in Batıcı zulmünün bir imgesi olarak yer almıştır.
Aralarında Refik Halit, Mustafa Sabri ve Çerkes Ethem gibi genellikle İttihat Terakki muhalifi İtilafçılardan oluşan yüz elli isim Milli Mücadeleye muhalefet ve işbirlikçi olmak suçlamasıyla 28 Mayıs 1927’de yurttaşlıktan çıkarılmışlar ve yurt dışına sürgüne gönderilmişlerdir.
Çıkarılan 1353 Sayılı Kanun i Latin esasından alınan alfabe “Türk harfleri” adıyla kabul edilmiştir. Yüzlerce yıllık birikimin üzerine inşa edildiği Arap harflerinin terki ile birlikte İslamcıların daha sonra sıkça eleştirdiği üzere köksüz bir toplum oluşturulması hedeflenmiştir.
Olay
İzmir’in Menemen ilçesinde, yedek subay olan öğretmen Mustafa Fehmi Kubilay’ın öldürüldüğü olayın, zamanın Nakşibendi lideri Şeyh Esat ve yandaşları tarafından planlandığı ve uygulandığı iddia edilmiş ve kurulan mahkemede bu isimler idam edilmiştir. Olay Cumhuriyet tarihi boyunca laik-dindar kutuplaşmasının temel öğelerinden birisini teşkil etmiştir.
Olay
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 18 Temmuz 1932 tarihli bir genelgesi ile ezan Türkçe okunmaya başlanmış; 1941 yılında ise Arapça ezan yasağı uygulamaya konulmuştur. 1950 seçimlerinden birinci parti olarak çıkan Demokrat Parti, Arapça ezan yasağını kaldırmıştır.
Milli şairimiz Mehmet Âkif Ersoy İslamcı düşüncenin öncü isimlerinden birisidir. Milli Mücadele’de aktif rol alan Akif, 1923 yılının Mart ayının son günlerinde Mısır’a hicret etti. Siroz hastalığına tutulunca tedavi için döndüğü İstanbul’da 27 Aralık 1936 tarihinde vefat etti. Akif’in garip ve kimsesiz bir biçimde ölümü uzunca bir süre İslamcıların Cumhuriyete küskünlüğünün sembolü olmuştur.
Olay
Dersim’de 1937-38 yıllarında Dersim aşiretleri tarafından başlatılan isyan ağır bir biçimde bastırıldı ve çok sayıda kişi öldürülürken 12.000’e yakın insan zorunlu göçe tabi tutuldu. Dersim, uzunca bir süre Kemalizmin sadece İslamcılara değil farklılık gösteren tüm toplum kesimlerine baskısının bir sembolü olmuştur.
İsim
Milli Mücadele’nin lideri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda öldü. Mustafa Kemal yaptığı kapsamlı devrimlerle İslamcıların muhayyilesinde baskıcı Batıcılığın sembolü olarak yer etmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünü takiben Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü, CHP Olağanüstü Kurultayı’nda “Değişmez Genel Başkan” makamına seçildi ve kendisine “Milli Şef” unvanı verildi. İnönü Atatürk inkılaplarının benimsetilmesi hususunda sertlik yanlısı olması hasebiyle İslamcıların eleştirilerinin ana odağında yer almıştır.
Nurettin Topçu tarafından kurulan Hareket dergisi İslamcı neşriyatta uzun süren sessizliği bozan bir yayın olmuştur. Basın hürriyetinin sınırlı olduğu bir devirde Hareket dergisi ilk sayılarından itibaren din, milliyetçilik, sosyal düzen ve inkılap gibi kavramlara resmi görüşün dışında yeni anlamlar yüklemesi bakımından önemlidir.
Tek Parti İdaresi döneminde Sebîlürreşâd’ın eski yazar kadrosundan hayatta kalanlarla sohbet toplantıları tertip eden Eşref Edip, Maarif Vekâleti’nin yayımladığı İslâm Ansiklopedisi’ndeki yanlış ve eksik maddelerin tenkidi maksadıyla İzmirli İsmail Hakkı, Kâmil Miras ve Ömer Rıza Doğrul ile birlikte İslâm-Türk Ansiklopedisi Muhitülmaarif Mecmuası’nı çıkarmaya başlamıştır. Bu ansiklopedi girişimini entelektüel anlamda yeni rejime karşı ilk ciddi muhalefet olarak görmek de mümkündür.
Necip Fazıl’ın şahsiyetiyle güçlü bir edebi üsluba sahip olan dergi uzunca bir süre muhafazakâr ve milli muhalefetin ana sesi olmuş, sonraki tüm kadrolar ve yayınlar üzerinde ciddi etkiler bırakmıştır. Necip Fazıl, Büyük Doğu dergisinin çıkış sebebini, ülkedeki düşünce ve ideoloji bakımından eksikliğin giderilmesine katkı sağlamak olarak görür.
Demokrat Parti, Türkiye Cumhuriyeti’nde çok partili seçimle iktidarı kazanan ikinci Türk siyasi partisidir. Sırasıyla 1950, 1954 ve 1957 seçimlerini kazanmış ve on yıl boyunca (1950-1960) iktidar kalmıştır. DP, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi ile iktidardan düşürülmüş ve 29 Eylül 1960’ta kapatılmıştır.
Şemsettin Yeşil akıcı üslubuyla İslam’ın meselelerini günümüz meselelerine uyarlamaya çalışmıştır. Uzun soluklu olarak çıkardığı Hakikat Yolu ve İslamiyet dergileri İslam’ın menkıbevi üslupla halka anlatılmasında ciddi şekilde etkili olmuştur.
Eser
Siyer, ibadet hikmetleri ve temel itikadî mevzularda halkı bilgilendirmek maksadıyla yayımlanan dergi 1956’ya kadar 310 sayı çıkarılmıştır.
Osman Yüksel ile özdeşleşen Serdengeçti dergisi, kendi ifadesiyle “din, mukaddesat ve milliyet düşmanlarına” karşı muhalif bir yayın politikası sürdürmüş ve “Serdengeçti” adı da buradan doğmuştur. Sahibinin uzlaşmaz muhalif kimliğinden beslenen dergi dönemin etkili yayın organlarından biri olmuştur.
Mehmet Akif Ersoy’un damadı Ömer Rıza Doğrul tarafından çıkartılmaya başlanan Selamet dergisi, Sebilürreşad ve Akif’in fikrî mirasını devam ettirme gayesinde olmuştur. 1949 yılına kadar toplam 104 sayı çıkarılmış ve bu sayıdan sonra dergi kapanmıştır. 1962 yılında tekrar çıkarılmaya başlanmış olan dergi, 1979 yılında sona ermiştir.
Kürt Talebe Ümit Cemiyeti ve Kürt Teali Cemiyeti’nin kurucusu ve aynı zamanda Said Nursi’nin talebeliğinde bulunmuş Abdurrahim Zapsu’nun imtiyaz sahibi ve başyazarı olduğu Ehli Sünnet, 1947-1953 yılları arasında 140 sayı yayımlanmış dinî, ahlakî ve ilmî gazetedir.
Milli Mücadele’nin önemli isimlerinden birisi olan ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurucuları arasında yer alan ve partinin genel başkanı olan Kazım Karabekir, Mustafa Kemal’e düzenlenen İzmir Suikastı girişimi ile ilgili olarak tutuklanmış ve İstiklal Mahkemesi’nde idam ile yargılanmıştır. Bu olaydan sonra siyasetten çekilen Kazım Karabekir bu sebeple İslamcıların teveccühüne mazhar olmuştur.
Genç nesle hitap eden, iman ve ibadet üzere ders muhteviyatındaki dergidir. Çok partili siyasi hayata geçişle gelen göreceli serbestlik ortamında yayına başlamıştır.
1925’te Takrir-i Sükun Kanunu ile kapatılan dergi Akif’in yakın dostu Eşref Edip tarafından 1948’in Mayıs ayında tekrar, Türkçe alfabeyle neşredilmeye başladı ve eski İslamcı kadroları bünyesinde topladı.
Eser
M. Lütfulllah Baydoğan başyazarlığında din ve ibadet esaslarını konu edinen temel dinî tedrisat odaklı dergi 1985’e kadar 485 sayı yayımlanmış uzun soluklu bir yayın olarak dikkat çekmektedir.
Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı olan Mareşal Fevzi Çakmak 1948’de Osman Bölükbaşı ile birlikte Millet Partisi’nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Dönemin İslamcıları onu uzunca bir süre genelkurmay başkanlığı yapan ve Cumhuriyet kadrolarında yer almış istisnai bir isim olarak ölümünde bağırlarına bastılar. Cenazesinde Fatih Camii’nden Edirnekapı Mezarlığı’na kadarki alanı dolduran kitleler onu CHP’ye karşı bir sembole dönüştürdüler.
Olay
14 Mayıs 1950 günü yapılan seçimler Türkiye’de 27 yıllık tek parti devrini sona erdirdi. 1923’ten beri tek başına ülkeyi idare eden Cumhuriyet Halk Partisi iktidarı halkoyu ile Demokrat Parti’ye devretti. Bu dönemde yaşanan rahatlama ile İslamcı neşriyat genişlemesini devam ettirmiştir.
Demokrat Parti iktidarıyla birlikte dini oluşumların kamusal alanda elde ettikleri görece serbestlik ortamında yayım hayatına başlayan ve haftada iki defa neşredilen Hür Adam, Nurcu süreli yayınların ilki olarak kabul edilmektedir. Gazete 27 Mayıs darbesinin ardından kapatılmıştır.
Olay
Kore’de devam eden iç savaşta görev alan bir Türk Tugayı, Kore Savaşı sırasında 1950’den 1953’e kadar Birleşmiş Milletler Ordusu’nun komutası altında savaşmıştır. Tugay’ın Kore’ye gidişi ve savaştaki haberleri dönemin diğer yayınlarında olduğu gibi İslamcı dergilerde de geniş yer bulmuştur. Dönem dergilerinde genel olarak Müslümanlığın Kore’de yayılma ihtimaline dair heyecan gözlenmektedir.
Cağaloğlu’nda Çocuk Yayınları Kolektif Şirketi tarafından neşredilen haftalık dini dergide temel dini bilgiler, ibadet, siyer ve Osmanlı tarihinden panoramalara yer verilmiştir.
Türkiye’nin Kuzey Atlantik Asamblesi’ne (NATO) üye olması neticesinde topraklarımıza ABD askeri üsleri kurulmaya başlandı. NATO’ya üyelikle birlikte Türkiye’nin Soğuk Savaş’ta Batı bloku içinde yer alması zamanla antikomünizmle yoğrulan İslamcılık üzerinde çok boyutlu etkiler oluşturmuştur.
Dönemin İslamcı dergilerinde kendisine geniş yer bulan İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümü kutlamaları Osmanlı tarihine dönüşü sembolize eden önemli bir dönüm noktası olarak görülmektedir. Günümüzdeki Fatih imgesini kuran bu kutlamalar kitlesel katılıma şahit olmuştur.
Olay
6 – 7 Eylül 1955’te İstanbul’da yaşayan başta Rumlara olmak üzere azınlıklara yönelik tahrip ve yağma hareketi dönemin İslamcı dergilerinde kendisine geniş bir yer bulamamıştır.
Yeni bir dönemin habercisi İslam Mecmuası geniş bir kadroyla yayım hayatına başladı ve İslam dünyası ile güçlü bir temas sağladı.
Eser
İslam Dünyası’nın yayın hayatının son bulmasının ardından Hakkaniyet, yine M. Raif Ogan tarafından çıkarılan politik içeriği daha yoğun haftalık bir yayındır.
1960’lardaki çeviri faaliyetlerinde önemli bir yere sahip olan Hilâl, Said Nursi’nin yakın talebelerinden Salih Özcan tarafından yayımlanmaya başladı
Meşrutiyet dönemi İslamcılığının önemli simalarından Said Nursi Cumhuriyet döneminde de faaliyetlerine gizli ve açık olarak devam etmiştir. 23 Mart 1960’ta Şanlıurfa’da vefat eden Nursi, Urfa Halil-ur Rahman Dergâhı’na defnedilmiştir. Ancak 27 Mayıs Darbesi sonrasında 12 Temmuz 1960’ta cuntanın emriyle mezarı yıktırılmış ve naaşı iddialara göre Isparta’ya götürülerek gizlice şehir mezarlığında bilinmeyen bir yere defnedilmişti
27 Ekim 1957’de yapılan genel seçimler neticesinde Demokrat Parti oy kaybına uğrasa da iktidarını korumuştur. Muhalefet seçimlere hile karıştığı iddiasıyla geniş çaplı bir protesto hareketi başlatırken DP de buna cevap vermiştir. İktidar ve muhalefet arasında bir türlü dinmeyen gerilimler ve olaylar darbeye giden yolu açmıştır. 27 Mayıs 1960 tarihinde 37 düşük rütbeli subayın emir komuta zinciri dışında yaptığı darbe neticesinde çok partili dönemde dini grupların elde ettiği görece serbestlik içerisinde artan İslamcı yayın faaliyetleri kesintiye uğramış, bir takım dergiler kapatılmış ve önde gelen yazarlar gözaltına alınmıştır.
İslam’ın İlk Emri Oku, Türkiye İmam-Hatip Okulları Mezunları Cemiyeti tarafından çıkarılmaya başlandı ve 1979’a kadar 209 sayı yayımlandı.
Osman Yüksel Serdengeçti tarafından çıkarılan ve sık sık toplatılma ve kapatılmaya maruz kalan Serdengeçti otuz üçüncü ve son sayısını yayımladı.
Selâmet dergisi “akademik bir meslek ve kültür dergisi” olarak çoğunlukla dönemin Diyanet İşleri’nde ve ilahiyat fakültelerinde görevli geniş bir yazar kadrosuyla yayımlandı.
İmam-Hatip Okulu Mezunları Cemiyeti tarafından çıkarılmaya başlanan Tohum, uzun yıllar İmam Hatip camiasının sesi oldu.
Yayınları sık sık toplatılan ve kapatılan Nurcu hareket Risale külliyatını halka ulaştırabilmek için art arda Şule (1962), İrşat (1963), Bediülbeyan (1963), İhlas (1963), Zülfikar (1964), Uhuvvet (1964), Hareket (1964) vd. birçok dergiyi çıkardı.
Ayasofya’nın ibadete açılması talebiyle MTTB tarafından düzenlenen mitinglerle beraber bu konu birçok derginin gündeminde daha fazla yer buldu.
Süleyman Demirel liderliğinde seçimlerden galip çıkan AP, muhafazakar söylemi sebebiyle dönemin bazı dergileri tarafından desteklense de özellikle Büyük Doğu tarafından çokça eleştirildi.
Yayın hayatına 1939’da başlayan Nurettin Topçu’nun Hareket dergisi 1966-1977 yılları arasında 115 sayı çıktı.
Eşref Edip tarafından 1948’te tekrar yayımlanmaya başlayan Sebilürreşad 362 sayı daha çıktıktan sonra yarım asrı aşan yayın hayatına son verdi.
Dönemin dergilerinde yazıları sıkça yayımlanan ve Türkiye İslamcılığına büyük etki eden Mısırlı düşünce adamı Seyyid Kutub idam edildi.
Ticânî tarikatı lideri Kemal Pilavoğlu tarafından çıkarılan İlahi Işık, “Hakkın Dostu Haksızın Düşmanı” sloganı ile yayın hayatına başladı.
Türkiye İslam Enstitüleri Talebe Federasyonu adına çıkarılmaya başlayan İslam Medeniyeti, sayfalarında birçok ilmi tartışmaya yer vererek önemli bir boşluğu doldurdu.
Kendisini “karşıanamalcı, karşısömürgeci, öğretisel, tarihsel, evrensel, özgürlükçü, ilerici” olarak tanımlayan Edebiyat, Nuri Pakdil öncülüğünde çıkarılmaya başladı.
1970’lere damgasını vuran sağ-sol çatışması İslamcılar arasında birçok tartışmayı tetikledi. Dönemin çoğu dergisindeki ortak tema sağ merkezli antikomünizm iken “Ne sağ, ne sol; tek yol İslam” söylemi de bu dönemde gelişti.
Konya milletvekili Necmettin Erbakan ve 17 arkadaşı MNP’yi kurdular. 1971 Muhtırası'ndan sonra kapatılan partinin yerine kurulan Mill Selamet Partisi ile çizgisini sürdüren Milli Görüş Hareketi, bazı İslamcı dergiler tarafından açıkça, bazılarınca zımnen desteklendi.
Yeniden Milli Mücadele, “Milletin iman, ahlak, kültür, tarih ve maddi çıkarlarına bağlı bir siyasi millî dava dergisi” sloganıyla 1980 yılına kadar haftalık olarak 528 sayı çıktı.
Şule Yüksel Şenler tarafından 1969’da çıkarılmaya başlayan Seher Vakti, Şenler’in hapse girmesi sonucu Temmuz’da yayımlanan 22. Sayısı ile yayın hayatına veda etmek zorunda kaldı.
1960 yılında Çapa Yüksek Öğretmen Okulu Talebe Derneği’nin yayın organı olarak hayatına başlayan Pınar, 1972’de Mücadelecilere geçti ve dönemin en çok satan kültür-sanat dergilerinden biri oldu.
Necmettin Erbakan’ın başbakan yardımcısı olduğu CHP-MSP koalisyonu tarafından gerçekleştirilen Kıbrıs Harekatı milliyetçilerin yanında birçok İslamcı dergiden de destek gördü.
İsmail Kahraman’ın 1967’de başkan olmasıyla MTTB’de başlayan dönüşüm Milli Gençlik dergisinin de yeni yayın dönemine etki etti.
Hareket dergisi ile özdeşleşen değerli mütefekkir Nurettin Topçu vefat etti. Topçu’nun vefatından sonra yayımlanmaya devam eden Hareket 1982’de 187. Sayı ile yayın hayatını sonlandırdı.
Şevket Kazan, İsmail Müftüoğlu, Yasin Hatipoğlu, Zeki Ceyhan, Süleyman Karagülle gibi Milli Görüş kökenli isimlerin yer aldığı Vesika dergisinin ilk sayısı çıktı.
Ankara Üniversitesi Talebe Derneği adına çıkarılan Talebe dergisi, Mehmet Bekaroğlu, M. Önal Mengüşoğlu, Ahmet Ertürk, Cahit Koytak’ın içinde bulunduğu bir ekip tarafından yayımlanmaya başladı.
Suriye Müslüman Kardeşler Hareketi, 1976’da Hafız Esad’a karşı aktif bir direnişe başladı. 1982’ye kadar uzanan bu süreci birçok dergi sayfalarına taşıdı.
Sert ve muhalif üslubuyla dönemin “Büyük Doğu”su olarak adlandırılan Sebil, Kadir Mısıroğlu tarafından çıkarılmaya başladı.
Müstakil ve özgün bir İslami kimliği vurgulamasıyla dönemin önde gelen İslamcı dergilerinden olan Düşünce, Ali Bulaç tarafından 36 sayı yayımlandı.
“Yeniden İlme Dönüş” sloganıyla çıkan Kriter, Said Çekmegil başta olmak üzere Malatya ekolünün önemli isimlerine ev sahipliği yaptı.
Şadırvan, Hanımlar İlim Kültür Derneği’nin (HİKDE) yayın organı olarak 1980’e kadar 18 sayı yayımlandı.
“Aylık Kavga Dergisi” Gölge, Salih İzzet Erdiş tarafından çıkarılmaya başladı. Erdiş, “Mirzabeyoğlu” soyadını ilk defa bu dergide kullandı.
Mavera, bir grup genç arkadaş (Rasim Özdenören, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Akif İnan vd.) tarafından Ankara’da yayımlanmaya başladı.
Dönemin en etkili gençlik oluşumlarından biri olan Akıncılar Derneği’nin ilk yayın denemesi olan Akıncı dergisi sadece altı sayı yayımlandı.
Ziya’ül Hak Pakistan’da yönetimi devralıyor.
Hüsnü Aktaş tarafından 1974’te çıkarılmaya başlayan Ölçü dergisi, 49 sayı çıktıktan sonra Yeni Ölçü adıyla yayımlanmaya devam etti.
TCK 163 ile birlikte 146. Madde de dönemin İslamcılarını yargılamak ve yayınlarını yasaklamak için sıkça kullanıldı.
Saim Yeprem, Hayreddin Karaman, Bekir Topaloğlu, Yaşar Kandemir gibi birçok ismin katkı sağladığı Nesil dergisi, yeni kurulan Nesil Vakfı tarafından çıkarılmaya başladı.
Necip Fazıl Kısakürek tarafından 1943 yılından itibaren 17 devre ve 558 sayı olarak aralıklarla yayımlanan Büyük Doğu’nun son sayısı çıktı.
Şura (1978), Tevhid (1979) ve Hicret (1979-1980) gazeteleri kendilerini açıkça “şeriatçı” olarak tanımladı ve devlete karşı çok sert bir muhalefet yürüttü.
Edebiyat, Diriliş ve diğer birçok dergiye sert eleştriler yönelten Aylık Dergi, Yaşar Kaplan tarafından Ankara’da yayımlanmaya başladı.
İsim
İran İslam devrimi lideri Ayetullah Humeyni 14 yıllık sürgünün ardından İran’a döndü. Tüm dünyada, özellikle İslam dünyasında büyük etkilere sahip olacak İran Devrimi başarıya erişmiş oldu.
Akıncılar hareketinin genç liderlerinden Metin Yüksel’in Fatih Camii avlusunda şehit edilmesi dönemin birçok dergisinde geniş yer buldu.
Akıncılar’dan ayrılan Salih Mirzabeyoğlu tarafından Haziran 1979’da çıkarılan Akıncı Güç’ten hemen sonra Akıncılar Derneği adına Mehmet Güney tarafından Ağustos 1979’da Akıncılar yayımlandı.
Hasan Aksay tarafından çıkarılan Hicret, Arapça ve Türkçe olarak çift dilli basılan ve Türkiye’de yayımlanıp İslam ülkelerine yollanan ilk dergi oldu.
Önde gelen İslamcı dergiler Akıncılar, Düşünce, Fikir ve Sanatta Hareket, Hicret, İslami Hareket ve Sebil Hicri 1400. Yıl münasebetiyle ortak bir manifesto yayımladı.
Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgal etmesiyle başlayan direniş birçok dergi tarafından yakından takip edilerek desteklendi.
İsim
Dönemin önde gelen genç dava insanı Sedat Yenigün, faili meçhul bir cinayetle hayatını kaybetti. Yenigün’ün çıkardığı İslami Hareket sıkıntılı bir sürece girdi ve üç sayı sonra kapandı.
12 Eylül Askeri Darbesi ile İslamcı yayıncılık da ciddi bir darbe aldı. İslami Hareket, Nesil ve Tohum kapanırken, Diriliş yayınına uzun bir ara verdi. Sebil ise 1982’ye kadar ancak 5 sayı çıkabildi.
Olay
Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş göz altına alındı.
İran-Irak Savaşı başladı. İran Devriminde sonra iki ülke arasında yaşanan gerilim, Saddam Hüseyin’in emriyle Irak ordusunun Abadan ve Hürremşehr’e girmesiyle savaşa dönüştü.
Mehmed Zahid Kotku vefat etti. Birçok önemli fikir ve siyasi aktörlerin hocası olan Mehmed Zahid Kotku ömrünün son dönemlerinde sohbet verdiği İskenderpaşa Camisi etrafında şekillenen İskenderpaşa cemaatinin kuruculuğunu yapmıştır.
Darbe ile birlikte İslamcı yayıncılığın uğradığı sansür ve kapatılmaların ardından ilk kıpırtı İktibas Dergisi ile Ercümend Özkan tarafından geldi. Yerel ve uluslararası haberlerden alıntılar yaparak okuyucularını bilgilendiren dergi, teorik, siyasi ve dini konulardan oluşan yazılarla da halkı bilinçlendirmeye çalışmaktadır.
Olay
Hareket 187. sayısı ile kapandı. Toplamda 5 farklı dönemde çıkan dergi Nurettin Topçu’nun vefatından sonra 29 sayı çıkarılabildi.
Türkiye’de ilk ve orta öğretimde din dersi zorunlu kılındı.
Halis Nükte ve Abdullah Büyük'ün öncülüğünde Konya'da yayınlanmaya başlamıştır.
Yeni Anayasa yürürlüğe girdi ve Kenan Evren cumhurbaşkanı oldu.
Necmettin Erbakan’a 12 Eylül yargısı tarafından 4 yıl hapis ve 1 yıl 4 ay sürgün cezası verildi.
Türkiye’de İslamcı siyaset ve düşünce açısından önemli bir yere sahip olan Necip Fazıl Kısakürek vefat etti. Necip Fazıl, yerli, geleneksel ve tasavvufa dayanan İslam anlayışını benimseyerek teşekkül ettiği Büyük Doğu fikriyle bir düşünce geleneğinin başlatıcısı olmuştur.
İskenderpaşa’nın çıkardığı bir dizi derginin ilki olan İslam yayım hayatına başladı. İslam gerek içeriği gerekse satış rakamlarıyla dönemin etkili dergilerinden birisidir.
Dergi ve isim özdeşleşmesinin en güçlü örneği olan Osman Yüksel Serdengeçti vefat etti. Serdengeçti. İslamcı yayıncılığın alan bulamadığı Cumhuriyet’in erken döneminde Türk basın ve düşünce hayatında İslamcı yayıncılığı etkili ve gür bir sesi olmuştur.
Olay
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi.
1. Özal Hükümeti göreve başladı. Özal dönemin İslamcı dergilerinde çok eleştirilse de 2000 sonrasında bu eleştiriler yerini övgüye bırakmıştır.
Recep Özkan ve Emine Şenlikoğlu önderliğinde “Kadınların Kaleminden Kadın Erkek Herkes İçin” sloganıyla Mektup dergisi yayımlanmaya başlandı.
İskenderpaşa’nın yayımladığı dergilerden birisi olan Kadın ve Aile aylık ev dergisi alt başlığıyla yayımlandı.
M. Esad Coşan önderliğinde İlim ve Sanat dergisi çıkmaya başladı. Güncel bilimsel, kültürel, siyasi ve dini meseleleri akademik formatta ele alan bir dergicilik tarzı ile yayımlanmaya başlamıştır.
Eser
Mehmet Metiner’in yayın yönetmenliğini yaptığı aylık haber, yorum, kültür dergisi Girişim yayım hayatına başladı. Girişim yeni dönemin radikal sesini yansıtan ilk dergidir.
Mehmet Eker ve Mehmet Alagaş önderliğinde, İzmir'de İnsan dergisi yayın hayatına başladı.
Erenköy cemaati olarak bilinen çevre tarafından yayımlanan Altınoluk çıkmaya başladı. Halen yayımlanan uzun soluklu dergi farklı zaman zaman aktüel gündeme daha fazla yer vermiştir.
Ahmet Meran ve Mehmet Burhan Genç tarafından özgün bir dergi olan Selam dergisi yayımlanmaya başladı. İlk üç sayısı Çocuğa Selam adıyla yayımlandı.
Sahibi ve yazı işleri müdürü Alican Kerimoğlu olan Kitap Dergisi yayımlandı. Dergi yayınlara ulaşımı kolaylaştırmayı ve yayıncılık meselelerine dikkat çekmeyi amaçlamaktaydı.
YÖK'ün eğitim kurumlarında başörtüsü yasağının devamına karar vermesinden sonra Erzurum İlahiyat Fakültesi öğrencileri dekanlığı işgal etti. Konya'da 122 öğrenci sınavları boykot etti. Bursa'da öğrenciler protesto telgrafı çekti.
Ali Haydar Haksal tarafından aylık edebiyat dergisi olarak yayımlanan Yedi İklim yayımlanmaya başladı. Dergi edebiyat geleneği içerisinde önemli şahsiyetler adına özel sayılar hazırlayarak gündeme taşıyarak önemli bir dergi olmuştur.
Ankara Kocatepe Camii’nin açılışını Başbakan Turgut Özal yaptı. Kocatepe Cumhuriyet tarihinde bir başbakan tarafından açılan ilk cami olarak tarihlere geçti.
Genç Birikim dergisi yeni dönemin gençlik dergilerinin özelliklerini yansıtır.
Abdurrahman Dilipak tarafından Dış Politika dergisi yayımlandı. Dergi alanda özel bir yere sahip oldu.
Ali Nar tarafından mevsimlik periyotlarla yayımlanan İslami Edebiyat dergisi çıkmaya başladı.
Olay
Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in veto ettiği öğrenci affı yasası Meclis'te tekrar kabul edildi. Yasa, üniversitelerde türbana izin vermekteydi.
Ö. Vehbi Hatipoğlu, Aytunç Yiğit ve Can Aykök öncülüğünde Panel dergisi yayımlanmaya başlamıştır. Güncel ve politik meselelere yeni bir soluk olmayı hedefleyen Panel dergisi, haberleri aktarma hususunda objektif olmaya yönelik çabalarını özgün kılan tarafı olarak belirtmiştir.
Yaşar Kaplan, Hüseyin Besli, Ayhan Küçük tarafından düşünce, sanat, edebiyat alt başlığıyla Bu Meydan dergisi çıkmaya başladı.
Med-Zehra tarafından Bediüzzaman Said Nursi’nin düşüncelerini takip eden Dava dergisi yayımlanmaya başladı.
Bir haber dergisi olan Olaylara Objektif dergisi yayımlanmaya başladı.
İsim
İran İslam Devrimi'nin lideri Humeyni vefat etti.
Turgut Özal, TBMM'de yapılan oylamada 263 oyla Türkiye'nin 8. cumhurbaşkanı oldu.
Eser
Özgün bir edebiyat dergisi olan Kayıtlar yayım hayatına başladı.
Olay
Malta'da bir araya gelen ABD başkanı George Bush ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov, Soğuk Savaş'ın bittiğini resmen ilan ettiler.
Hamza Türkmen ve Rıdvan Kaya tarafından Yöneliş Yayınları bünyesinde Dünya ve İslam dergisi yayımlanmaya başladı. Dergide metinlerin çoğunluğunu çeviri yazılar oluşturmaktadır.
1990-1993 yılları arasında Müştehir Karakaya tarafından Kardelen dergisi yayımlandı. Mürsel Sönmez’in de yayın sürecinde yer aldığı Kardelen dergisi, Nuri Pakdil’den alıntı yaparak ilk sayısını çıkardı.
Nurettin Topçu’nun etrafında şekillenen Hareket düşüncesi, Ezel Erverdi’nin sahipliğini yaptığı Dergâh dergisinde devam etti.
Osman Nuri Karahasanoğlu’nun öncülüğünde uzun soluklu yayın hayatına sahip olan Cuma yayımlanmaya başladı. Siyasi, haber ve yorum dergisi olarak çıkan Cuma dergisi her haftanın cuma gününü yayımlanma günü olarak seçmiştir. Dergi 4 Ocak 2002 tarihli sayısından itibaren "Türkiye'de Cuma" adıyla yayımlanmaya başlamıştır.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Doğu Almanya ve Batı Almanya olarak ikiye ayrılan Almanya, Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla birleşti.
Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt’teki hedefleri vurmalarıyla başladı. Savaş 12 Nisan 1991’e kadar devam etti.
Berlin Duvar’ının yıkılması, SSCB’nin dağılması gibi gelişmelerin ardından Varşova Paktı da feshedildi.
Hamza Türkmen’in sahipliğinde Haksöz dergisi yayımlanmaya başladı. Haksöz, kendisini çağdaş İslami ihya ve öze dönüş hareketinin bir parçası olarak görmektedir.
Resul Tosun’un sahibi olduğu haftalık haber dergisi Yörünge yayımlanmaya başladı. Dergi edebiyattan politikaya yerel ve uluslararası haberlere yer verdi.
En uzun soluklu Kürtçe yayın yapan dergi olan Nûbihar yayım hayatına başladı. Kürtçe’nin kamusal karşılık bulmasına önemli bir katkı sağlayan Nûbihar’da İslamcılığın yansımaları görülmektedir.
Mustafa Özel’in yayın yönetmenliğini yaptığı İktisat ve İş Dünyası Bülteni yayımlanmaya başladı. Dergi yayımına 18 sayı devam etti.
Diriliş kapağında Sezai Karakoç’un Gökkuşağı adlı şiiriyle son sayısını çıkardı. Dergi 1960-1992 yılları arasında 7 farklı yayım döneminde toplam 396 sayı olarak yayımlanmıştır.
Olay
Azerbaycan’ın Hocalı kentine giren silahlı Ermeni gruplar, çok sayıda kadın ve çocuğu katletti.
Olay
Yoğun katliamlara sahne olan Bosna Savaşı başladı. Türkiye’de İslamcı dergilerde geniş bir yer tutan bu savaş 1995’e kadar sürdü.
MÜSİAD tarafından çıkarılan ve ağırlıklı olarak iş ve ticaret konularına yer veren Çerçeve dergisi yayımlanmaya başladı.
Ercümend Özkan tarafından kurulan ilk İslami televizyon kanalı BHA TV test yayınına başladı.
Mehmet Metiner’in genel yayın yönetmenliğini yaptığı, aylık kültür ve politika dergisi Yeni Zemin yayımlanmaya başladı. Dergi dönemin demokrasi tartışmaları etrafında şekillenen meseleleri işlemiştir.
İsim
Gazeteci ve yazar Uğur Mumcu, otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldürüldü. Suikast laik çevrelerce uzunca bir süre İslamcılara mal edilmeye çalışılmıştır.
1991-1992 yılları arasında 10 sayı yayımlanan AKV Bülten, Cevat Özkaya’nın sorumluluğunda Umran adıyla yayımlanmaya başladı. Adını Cemil Meriçten alan Umran, sık sık vurgu bir okul olma iddiasına vurgu yapmaktadır.
Ahmet Şişman’ın sahipliğini yaptığı İz Yayıncılık tarafından çıkarılan İzlenim dergisi yayım hayatına başladı.
Değişim dergisi iki ayrı dönemde birbirinden farklı vurgularla yayımlandı.
Kubbealtı çevresinin önemli ismi Samiha Ayverdi vefat etti.
Grup Genç İlk albümleri Şehadet Vakti ile müzik piyasasını marş ve ezgilerle tanıştırdı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal vefat etti ve cenazesine büyük bir katılım gerçekleştirildi.
Burhan Kavuncu’nun öncülüğünde Yeni Yeryüzü dergisi yayımlandı.
DYP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel, TBMM’de yapılan oylamada 244 oyla Türkiye’nin dokuzuncu Cumhurbaşkanı oldu.
Olay
Sivas’ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında çıkan olaylar sırasında Madımak Oteli’nin yakılması sonucu 35 kişi hayatlarını kaybetti.
Olay
Erzincan’ın Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar köyünü basıp bir saatten uzun bir süre PKK propagandası yapan bir grup daha sonra 28 erkeği katletti.
Türkiye Caferileri’nin bir yayımı olan Ehl-i Beyt Mesajı İslâmi Fikir ve Araştırma Dergisi alt başlığıyla yayımlanmaya başladı.
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat ve İsrail Başbakanı İzak Rabin barış anlaşmasının yaptı.
Halen Safa Vakfı bünyesinde yayımlanmaya devam eden Yeni Dünya yayın hayatına başladı. Dergi bünyesinde kadınlara yönelik Hanımefendi ve çocuklar için Beyza dergileri de çıkmaktadır.
Olay
Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle; Avrupa Birliği resmen kurulmuş oldu.
Cumhuriyet tarihinin ilk Din Şûrası toplandı. Başbakan Tansu Çiller toplantıda başını örterek ayet okudu.
Muhammed Nur Anbarlı tarafından çıkarılan kitap dergisi Matbuat “Yayın Dünyasından Yayıncı ve Okuyucu İçin” alt başlığıyla yayım hayatına başladı.
Somuncu Baba dergisi Osman Hulusi Efendi Vakfı tarafından edebiyat, tasavvuf ve kültür alt başlığıyla yayımlanmaya başladı.
Sovyetler Birliği bağımsızlığını ilan eden Çeçenistan’a yüzlerce tank ve askerle girdi.
İstanbul’da Ümmet Karakoç’un sahipliğinde Kadın Kimliği dergisi yayımlanmaya başladı.
Aylık İslamcı siyasi dergi olarak çıkan Akıncı Yolu dergisi Yahya Yıldırım tarafından yayımlanmaya başladı.
Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat ile İsrail başbakanı İzak Rabin, Batı Şeria’nın Filistin yönetimine devri konusunda anlaştılar.
Milli Gençlik Vakfı Bülteni olarak çıkan Biat yayımlanmaya başladı.
Bosna Savaşı Dayton Antlaşması ile sona erdi.
Erken genel seçim yapıldı. Refah Partisi seçimden birinci parti olarak çıktı, ikinciliği milletvekili sayısı bakımından DYP, oy oranı açısından ANAP aldı.
Olay
Türkiye ile Yunanistan arasındaki Kardak krizi Türkiye’nin müdahalesi ve ABD’nin araya girmesi sonucu Kardak’tan Yunan Bayrağı indirilmesiyle sona erdi.
3 farklı dönemde kesintilerle yayımlana Akademya dergisi yayım hayatına başladı.
ANAP ve DYP koalisyonunun bozulmasıyla hükümeti kurma görevi Necmettin Erbakan’a verildi. Refah Partisi, DYP ile Refah-Yol hükümetini kurdu.
M. Mustafa Toptaş sahipliğinde Nida yayımlandı. İlk önce Radyo Nida’nın bülteni olarak çıkan dergi daha sonra düşünce, kültür ve edebiyat dergisi olarak yayım hayatına devam etmiştir.
Olay
Başbakan Necmettin Erbakan, 51 tarikat ve cemaat liderine başbakanlık konutunda iftar yemeği verdi.
Olay
Refah Partili Sincan Beledi Başkanı Bekir Yıldız’ın katılımıyla Kudüs Gecesi düzenlendi. İran Büyükelçisi Muhammed Rıza Bagheri’nin katıldığı gece ulusal basında farklı şekillerde yansıtılarak gündemi uzunca bir süre meşgul etti.
Derin devlet ilişkilerini protesto etmek için “Sürekli Aydınlık İçin 1 Dakika Karanlık” eylemi başlatıldı. Eylem kısa bir süre sonra Refahyol hükümetine karşı bir mahiyet kazandı.
Kadın tartışmalarını farklı bir bakıştan ele alan Evrensel Kadın “Kadın, İslam ve Feminizm” kapak konusu ile yayımlanmaya başladı.
Olay
Milli Güvenlik Kurulu “irtica” gündemiyle toplandı. 8 yıllık zorunlu eğitim, İmam Hatip lisesi orta kısımlarının kapatılması ve Kur’an kurslarının durumu gibi konuları kapsayan 18 maddelik bir liste imzalanması için Erbakan’a sunuldu.
Kültür Dünyası Necip Fazıl Kısakürek özel sayısıyla yayım hayatına başladı.
Alanına yeni bir soluk getiren Kadın ve Aile dergisi 147. sayısı ile kapandı.
İsim
Başbakan Necmettin Erbakan istifa etti. Yeni hükümeti kurma görevi Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından DYP’ye verilmesi gerekirken Anavatan Partisine verildi.
Sanat ve edebiyat dergisi olarak çıkan Bedîiyyat yayım hayatına başladı.
İlköğretimin 8 yıl zorunlu ve kesintisiz olmasını öngören yasa kabul edildi. Büyük tepki gören ve protesto edilen yasayla İmam Hatiplerin orta kısmı kapatıldı.
Kültür sanat dergisi Merdiven Sanat A. Ali Ural’ın öğrencilerinden oluşan yazar kadrosuyla yayım hayatına başladı.
Mehmet Metiner tarafından çıkarılan dergi çoğulcu demokratik bir uzlaşma için yeni bir sözleşme iddiası ile yayımlanmıştır.
Cevdet Karal tarafından “Edebiyat Seçkisi” alt başlığıyla Kaşgar dergisi yayımlanmaya başladı.
Recep Tayyip Erdoğan Siirt’te bir mitingde okuduğu şiir sebebiyle TCK’nın 312/2 maddesinden dört ay hapis cezasına çarptırıldı ve belediye başkanlığı vazifesi düştü. Erdoğan cezasını 24 Temmuz 1999 günü tamamladı.
Refah Partisi laiklik ilkesine aykırı eylemlerde bulunduğu gerekçesiyle kapatıldı. Necmettin Erbakan’ın da aralarında bulunduğu altı isme 5 yıl siyaset yasağı getirildi.
Değişim dergisi “İslami Düşüncede Yeni Bir Döneme Doğru” kapak konusu ile 61. sayısını yayımladı ve kapandı.
Amerika, Irak’a “Çöl Tilkisi” harekâtını başlattı. Harekâtın nedeninin Irak’ın kitle imha silahlarını kontrolünü engellemesi olduğu ileri sürüldü.
Aylık tasavvuf dergisi Semerkand yayın hayatına başladı.
İsim
PKK terör örgütü lideri Abdullah Öcalan Kenya’da yakalandı ve Türkiye’ye getirildi.
İstanbul’da bir villaya düzenlenen operasyonda Türkiye Hizbullahı lideri Hüseyin Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar evler ortaya çıkarıldı ve çok sayıda Hizbullah mensubu yakalandı.
Kapatılan Milli Gençlik Vakfının yerine kurulan Anadolu Gençlik Derneği Ankara’da Anadolu Gençlik dergisini yayımlanmaya başladı.
Kültür ve Edebiyat dergisi Ay Vakti Şeref Akbaba tarafından yayımlanmaya başladı.
Gerçek Hayat dergisi “Filistin’de Şafak Söküyor” kapak konusu ile haftalık olarak yayımlanmaya başladı.
İskenderpaşa Cemaati lideri Mahmud Esad Coşan Avustralya’da bir cami açılışına giderken geçirdiği trafik kazası sonrasında vefat etti.
Milli Görüşün en ılımlı partisi olan Fazilet Partisi laiklik karşıtı eylemler yaptığı ve Refah Partisi’nin devamı olduğu gerekçeleriyle kapatıldı.
Aylık edebiyat ve kültür dergisi Vuslat yayın hayatına başladı. Dergi gündemdeki pek çok meseleyi kapak konularına taşıyarak ele almıştır.
Milli Görüş hareketi içerisinde devam eden yenilikçi gelenekçi ayrışması Fazilet Partisi’nin kapatılması ile kopmaya yol açtı. Adalet ve Kalkınma Partisi Tayyip Erdoğan tarafından kuruldu.
Olay
ABD’de kaçırılan dört yolcu uçağı ile Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon’a intihar saldırıları düzenlendi. Saldırılarda toplamda 2 bin 996 kişi hayatını kaybetti. Bu saldırılar dünya siyasetinde önemli bir kırılma oluşturdu.
Sık sık kapatılan ve toplatılan Cuma dergisi Türkiye’de Cuma adıyla yayımlanmaya devam etti.
Aylık periyotlarla yayımlanan Bilgi ve Düşünce dergisi yayımlanmaya başladı. Uzun süreli yayım süreci planlayan dergi yalnızca 12 sayı çıksa da yeni dönemin özelliklerini yansıtması bakımından önemlidir.
Olay
Ekonomik ve siyasi kriz sonrası yapılan erken genel seçimlerden AK Parti büyük bir farkla birinci parti olarak çıktı ve tek başına hükümeti kurdu.
Irak’ın El-Kaide’ye destek verdiği iddiası ile başlatılan 2. Körfez Savaşı ABD’nin Bağdat’ı bombalamasıyla başladı.
Dönemin gençlik dergilerinin özelliklerini yansıtan Genç Öncüler Araştırma Kültür Vakfı tarafından yayımlanmaya başladı.
Malatyalılar çevresinin bir aradan sonra yayımcılığa dönmesini sembolize eden Özgün İrade dergisi Davut Güler tarafından yayımlanmaya başlandı.
Mayıs 2012’den itibaren Genç Yorum olarak devam eden Genç Yaklaşım dergisi yayım hayatına başladı.
İBDA düşüncesinde yayımlanan dergilere İbrahim Keskin’in sahipliğini üstlendiği Aylık dergisi yayın hayatına başlayarak eklendi.
M. Zeki Ergin sahipliğinde aylık ilim ve kültür dergisi alt başlığıyla İnzar dergisi yayımlanmaya başladı.
FKÖ lideri Yaser Arafat vefat etti
Semerkand Medya Grubu bünyesinde yayımlanmaya başlayan Mostar dergisi Ali Avni Bayer tarafından İstanbul’da çıkmaya başladı.
Aylık olarak edebiyat, kültür-sanat, tarih ve toplum alt başlığıyla yayımlanmaya devam eden Yüzakı dergisinin ilk sayısı çıktı.
Sinan Kılıç’ın sahipliğinde Caferiyol dergisi CAFERİDER bünyesinde yayımlanmaya başladı.
Erenköy grubu tarafından tarafından kurulan Genç Derneği tarafından yayımlanmaya başlayan Genç yayım hayatına başladı
İBDA-C tarafından çıkarılan pek çok dergiden birisi olan Baran diğerlerine göre daha uzun soluklu bir dergi olarak öne çıkmaktadır.
Abdullah Gül meclis tarafından Cumhurbaşkanı seçildi.
Pek çok İslami yayına ve oluşuma öncülük eden Sabahattin Zaim vefat etti.
Akabe Vakfı bünyesinde Kur’ani Hayat dergisi çıkmaya başladı. Dergi modernist olarak nitelenen grupların yayım organı oldu.
Genç Doku dergisi Sosyal Doku Vakfı bünyesinde yayımlanmaya başladı. 64 sayı matbu olarak yayımlanan dergi daha sonra web sitesi olarak devam etti.
Yönetim ve yazar kadrosunu kadınların oluşturduğu Seyyide dergisi “İlim, Kültür, Edep, Aile ve Kadın Dergisi” yayımlanmaya başladı.
Muhsin Yazıcıoğlu şaibeli bir helikopter kazası neticesinde vefat etti.
Olay
İsrail ordusu, Gazze ablukasını kırmak maksadıyla Türkiye’den hareket eden Mavi Marmara gemisine baskın düzenledi. Baskında 10 kişi şehit oldu.
Türkiye’de İslamcılık düşüncesinin ve siyasetinin öncü isimlerinden biri olan Necmettin Erbakan vefat etti.
