Reconciling science with Islam in Turkey: Islamic journals in perspective [Türkiye’de İslami dergilerde bilim ile İslam’ın uzlaştırılması]

Yayın Türü: 
Tez
Yazar/Hazırlayan: 
Burak Tamaç
Tarih: 
2010
Yayımlandığı/Basıldığı Mecra : 
İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı
Sayfa: 
110
Dil: 
İngilizce
Konu: 
Dergiler, İslam, İslami düşünce, İslamcı söylem

Bu çalışma Türkiye'de pozitivizm ve İslam arasındaki ilişkiyi irdelemektedir ve Türkiye'deki bazı dergilerde İslami söylemde temellenmiş "bilim ile İslami uzlaştırma" düşüncesine odaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, 1970'lerin sonundan günümüze kadarki süreyi kapsayarak, Sur, Zafer, Sızıntı ve Altınoluk dergileri ekseninde, İslami söylem içerisinde pozitivist yaklaşımın nasıl"makul" bir bileşen haline geldiğini göstermektir.İlk olarak, Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh ve Muhammed Reşid Rıza'nın modernist yaklaşımlarına göndermede bulunularak, pozitif bilimlerin İslami değerler ile uzlaştırılması bağlamında, eğitim reformunun önemi incelenmiştir. İkinci olarak ise, modernist yaklaşımın katkıları ile Bediüzzaman Said Nursi'nin ve Mehmet Akif Ersoy'un çabaları arasında bir köprü kurma ihtiyacını karşılamak için, Yeni Osmanlılar ve Ziya Gökalp tarafından beslenen ortak zemin üzerinde durulmuştur. Hem modernist yaklaşım hem de Türkiye'deki pozitivist düşünce "özellikle yazınsal kaynaklar aracılığıyla" İslami söylemde pozitivist metodolojinin kullanımına katkıda bulunmuştur. Sur, Zafer, Sızıntı ve Altınoluk dergilerinin analizi göstermektedir ki, bilim algısını yeniden şekillendirmek, doğada Allah'ın görüntüsünün izini sürmek ve sağlık ve teknoloji konularında bilimi kullanmak, bilimin sorunlu kullanımının ortaya çıktığı bir çabayı göstermektedir. Yani İslami söylem bilimin yükselişine cevap verme ihtiyacından dolayı, bilim ile İslamı uzlaştırmak için pozitivist yöntemi araçsal olarak kullanmaktadır. Bu nedenle İslami söylem bilimsel söylemi kendi formuna göre biçimlendirmektedir.