Fundamentalizm Korkusu: Avrupamerkezcilik ve İslâmcılığın Doğuşu

Yayın Türü: 
Kitap
Yazar/Hazırlayan: 
S. Sayyid (terc. Ebubekir Ceylan-Nuh Yılmaz)
Tarih: 
2000
Yayımlandığı/Basıldığı Mecra : 
Vadi Yayınları / Ankara
Sayfa: 
223
Dil: 
Türkçe
Konu: 
İslam, Siyaset, Fundamentalizm, Kemalizm

'Fundamentalizm Korkusu', Müslüman kimliklerin son yıllarda artan bir biçimde siyasi roller oynamaya başlama şekillerinin zihni kışkırtan bir değerlendirmesidir.

Teorik olarak son derece zihin açıcı ve buluş sayılabilecek yaklaşımlara sahip olan bu çalışma; sayısız tezahür etme biçimlerine karşılık, İslami hareketlerin nasıl Üçüncü Dünya veya sömürge ülkelerinin sömürgecilerine karşı siyasal ve kültürel kurtuluş savaşlarının bir devamı olarak anlaşılabileceğini gösteriyor.

Bu yüzden, sözüm ona İslami tehdide karşı duyulan, yer yer "irtica" olarak telaffuz edilen tehdit, bir mit olmadığı gibi, basitçe bu hareketlerin terörlerinin veya radikallerinin bir sonucundan ibaret de görülemez. İslamcılığın doğuşu, bir bakıma "Bati en iyisidir" seklindeki rahatsız edici yanılsamanın sonuna işaret eder. Yazarın göstermeye çalıştığı gibi, İslamcılık Batılı kimliği ve onun dünya içindeki yerini yeniden ele almak ve Batı'nın bir çokları arasında ancak bir medeniyet olduğu, mümkün tek medeniyet olmadığı düşüncesini ikame etmek anlamına geliyor.

Bu çerçevede Sayyid, Kemalizm'i sadece Türkiye'ye özgü bir proje olmaktan çok, İslam ülkelerinin hepsinde İslam'ı siyasal ve toplumsal hayattan asgari bir çizgiye çekmenin global çabalarının adi olarak kavramsallaştırıyor. Bu projenin başından sonuna kadar İslam ülkelerindeki kimlik algılarının tarihi seyrine nasıl etki ettiğini, son zamanlardaki gelişme eğilimleri üzerine ilginç tezleriyle analiz ediyor.

Post-Marksistlerden Ernesto Laclau'nun temsil ettiği çizgiye yakin bir analiz çizgisiyle Sayyid'in çalışması, İslamcılığı en iyi şekilde anlamak üzere post-yapısalcı düşüncenin bütün verilerini istihdam etmeyi deniyor. Böylece, İslam dünyasının -hem yerleşik hem diasporik- biçimleriyle birlikte post-yapısalcı bir bağlamda 'irk' ve 'yer' sorunlarıyla ilgilenen herkesin entelektüel bir heyecanla okuyacakları bir eser üretmiş oluyor.